AIRCONDITIONING · UITLEG
Hoe werkt een airco?
Een airco maakt geen kou: hij verplaatst warmte. Op deze pagina leggen we uit hoe dat werkt, van de vier kernonderdelen en de koelcyclus tot het juiste vermogen, de kosten en het onderhoud.
Hoe werkt een airco in het kort
- Een airco maakt geen kou: hij verplaatst warmte van binnen naar buiten.
- Koudemiddel verdampt en condenseert in een gesloten circuit met vier onderdelen.
- Een split-airco heeft een binnenunit en een buitenunit, verbonden door koperen leidingen.
- De meeste moderne airco's kunnen ook verwarmen via een warmtepomp-functie.
Wat doet een airco eigenlijk?
Een airco maakt geen kou. Hij verplaatst warmte van binnen naar buiten. Binnen wordt de lucht daardoor kouder, buiten wordt hij warmer. Dat is het hele principe in één zin.
Het werkt precies zoals een koelkast. Een koelkast koelt de binnenkant en geeft de warmte via de achterkant af aan de keuken. Een airco doet hetzelfde, maar dan voor een hele ruimte. De binnenunit haalt warmte uit je kamer, de buitenunit blaast die warmte naar buiten.
Omdat een airco warmte verplaatst in plaats van kou maakt, kan hij efficiënt zijn. Uit één eenheid stroom haalt hij drie tot vijf eenheden warmte uit je woning. Daarom koelt een airco een kamer sneller en goedkoper dan je denkt.
De 4 kernonderdelen
Elke split-airco heeft vier onderdelen die samen het werk doen.
Deze vier onderdelen zitten in een gesloten circuit. Het koudemiddel draait er continu in rond.
De koelcyclus stap voor stap
- 01De binnenunit zuigt warme kamerlucht aan en blaast die langs de koude verdamper.
- 02Het koudemiddel in de verdamper neemt de warmte op en verdampt tot gas.
- 03Het gas stroomt naar de compressor in de buitenunit, die het samenperst.
- 04Door de hoge druk wordt het koudemiddel heet (rond de 60 tot 80 graden).
- 05In de condensor geeft het gas zijn warmte af aan de buitenlucht en wordt weer vloeistof.
- 06Het expansieventiel laat de vloeistof uitzetten, zodat die weer koud de verdamper in gaat.
Deze cyclus herhaalt zich continu zolang de airco draait. De ventilator in de binnenunit verspreidt ondertussen de gekoelde lucht door de kamer.
Binnenunit vs buitenunit
Een split-airco bestaat uit twee delen, verbonden door twee dunne koperen leidingen.
Binnenunit
Bevat de verdamper en een ventilator. Dit deel blaast de gekoelde lucht de kamer in en is nagenoeg stil.
Buitenunit
Bevat de compressor en de condensor. Dit is het deel dat het meeste geluid maakt en de warmte afvoert.
De leidingen lopen door een klein gat in de muur. Daardoorheen lopen ook de condensafvoer en de elektrische bekabeling. Het warme deel van de installatie staat dus buiten, waardoor het binnen stil blijft.
Verschillende soorten airco's
Single split
één ruimteEén binnenunit op één buitenunit. Geschikt voor bijvoorbeeld de slaapkamer of woonkamer.
Multi-split
twee of meer kamersMeerdere binnenunits op één buitenunit. Elke unit regel je apart.
Mobiele airco
geen installatieAlles in één verrijdbare kast met een slang naar buiten. Minder krachtig en luider.
Monoblock
vaste uitvoeringEén unit die door de muur steekt. Minder gangbaar dan de split, maar geen aparte buitenunit nodig.
Voor een vaste opstelling in een woning is de split het gangbare type. Mobiele airco's zijn een noodoplossing voor ruimtes waar je niets mag of kunt monteren.
Kan een airco ook verwarmen?
Ja. De meeste split-airco's kunnen de cyclus omkeren. In plaats van warmte van binnen naar buiten te verplaatsen, halen ze warmte van buiten naar binnen.
Dat heet een warmtepomp-functie. Zelfs bij een buitentemperatuur van rond het vriespunt haalt een moderne airco nog warmte uit de buitenlucht.
De efficiëntie noemen we de COP (coefficient of performance). Een COP van 4 betekent dat de airco uit één eenheid stroom vier eenheden warmte maakt. Reële waarden liggen tussen de 3 en 5, afhankelijk van model en buitentemperatuur. Verwarmen met een airco is daardoor vaak goedkoper dan een elektrisch kacheltje.
Invertertechnologie: waarom moderne airco's zuiniger zijn
Een ouderwetse airco kent twee standen: aan of uit. Hij draait voluit tot de gewenste temperatuur is bereikt, slaat dan af, en springt later weer aan. Dat kost veel stroom bij elke start.
Een inverter-airco regelt het toerental van de compressor traploos. Hij draait hard als de kamer warm is en zakt terug naar een laag pitje zodra de temperatuur klopt. Zo blijft de temperatuur constant zonder telkens opnieuw op te starten.
Het verschil is merkbaar. Een inverter-airco verbruikt doorgaans 20 tot 40 procent minder stroom dan een aan-uit-model en houdt de temperatuur stabieler. Bijna alle nieuwe split-airco's zijn tegenwoordig inverter.
Hoeveel koelvermogen (kW) heb je nodig?
Koelvermogen druk je uit in kilowatt (kW). Hoe meer kW, hoe sneller en krachtiger de airco een ruimte koelt. Te weinig vermogen betekent een airco die het niet trekt op warme dagen. Te veel vermogen betekent een duurdere unit die aan-uit blijft schakelen.
Een ruwe vuistregel: reken op ongeveer 30 tot 45 watt per kubieke meter.
Deze waarden zijn een indicatie. Ramen op het zuiden, een plat dak, slechte isolatie of veel apparatuur in de ruimte vragen om meer vermogen. Een installateur rekent dit voor je uit aan de hand van de echte afmetingen en ligging van de kamer.
Wat kost een airco?
De prijs hangt af van type, merk, vermogen en de moeilijkheid van de montage. Onderstaande bedragen zijn indicaties inclusief installatie door een vakman.
Duurdere merken en modellen met hoger vermogen zitten aan de bovenkant van de bandbreedte. De montage is een flink deel van de prijs: het aansluiten van koudemiddel en elektra is werk voor een gecertificeerde installateur en geen klus om zelf te doen.
Veelgemaakte fouten en onderhoud
Een airco die het niet goed doet, heeft meestal een simpele oorzaak.
Laat de airco één keer per jaar nakijken. Een monteur controleert dan het koudemiddel, reinigt de verdamper en condensor en checkt de leidingen. Dat houdt het verbruik laag en verlengt de levensduur.
Koudemiddel en waarom je een gecertificeerde installateur nodig hebt
Een airco werkt met koudemiddel. Het gangbare middel in nieuwe installaties is R32. Dat is zuiniger en minder belastend voor het klimaat dan oudere middelen zoals R410A.
Koudemiddelen vallen onder de F-gassenverordening. Wie aan een installatie met koudemiddel werkt, moet daarvoor gecertificeerd zijn. Zelf aansluiten, bijvullen of verplaatsen mag niet en is bovendien gevaarlijk. Een lekkende of verkeerd gevulde installatie koelt slecht en kan het milieu flink belasten.
Daarom is de installatie geen doe-het-zelf-klus. Een gecertificeerde installateur vult de juiste hoeveelheid koudemiddel af, controleert op lekkage en levert de installatie volgens de regels op.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat een airco een kamer koelt?
+
Een goed gedimensioneerde split-airco voelt binnen tien tot twintig minuten merkbaar koeler aan. De kamer volledig op temperatuur brengen duurt langer.
Maakt een airco veel lawaai?
+
Een split-airco is binnen stil: de binnenunit zit doorgaans tussen de 19 en 30 dB. De buitenunit maakt meer geluid, meestal 45 tot 55 dB. Een mobiele airco is met 45 tot 65 dB duidelijk luider.
Hoeveel stroom verbruikt een airco?
+
Een split-airco van 2,5 kW verbruikt bij koelen grofweg 0,5 tot 0,8 kW per uur. Bij verwarmen ligt dat lager dan een elektrische kachel, dankzij de warmtepomp-werking.
Kan ik een airco zelf installeren?
+
Nee. Het aansluiten van koudemiddel en elektra vereist een gecertificeerde installateur. Alleen een mobiele airco plaats je zelf.
Hoe lang gaat een airco mee?
+
Bij jaarlijks onderhoud gaat een split-airco gemiddeld 12 tot 15 jaar mee.
Moet ik in Rotterdam een vergunning aanvragen?
+
Meestal niet voor een buitenunit aan de gevel of op het balkon, maar er gelden wel regels voor geluid en uitstraling. Vraag het na bij je installateur of de gemeente.
Airco laten installeren in Rotterdam?
Of je nu in een rijtjeshuis, appartement of bovenwoning in Rotterdam woont: bij een airco komt meer kijken dan alleen een unit ophangen. De buitenunit moet op het balkon, aan de gevel of op het dak. In een appartement of bovenwoning heb je daarvoor vaak toestemming van de VvE of verhuurder nodig, en soms gelden er regels over geluid of over hoe de unit er vanaf de straat uitziet.
Een gecertificeerde installateur rekent het juiste vermogen uit, regelt de plaatsing en sluit alles volgens de regels aan. Vraag gratis een offerte aan bij een installateur in Rotterdam en omgeving.